Copyright als fotograaf zijnde 

♦ Wat is autersrecht? ♦ 

Een fotograaf krijgt automatisch copyright, oftewel auteursrecht, op al zijn foto’s die voldoende origineel zijn. Originaliteit kan bijvoorbeeld blijken uit de onderwerpskeuze, de compositie van de foto, het perspectief, de manier van belichting enz.

De meeste foto's zijn in de praktijk wel (enigszins) origineel; zelfs een vakantiefoto geniet in veel gevallen auteursrechtelijke bescherming. Dat de fotograaf auteursrecht heeft op een foto houdt onder andere in dat alleen hij beslist wat er met de foto mag gebeuren. Als de fotograaf anderen daarvoor toestemming geeft, mogen de foto’s gebruikt worden in bijvoorbeeld (school)boeken, op posters en ansichtkaarten, op websites, of in een cd-boekje.

Ook een foto die op social media, zoals Facebook, is geplaatst, is meestal auteursrechtelijk beschermd. Dit betekent dat het niet is toegestaan om een foto van iemands Facebook-pagina af te halen en die in bijvoorbeeld een tijdschrift of op een andere website te plaatsen. Wat Facebook zelf met de foto’s mag doen is afhankelijk van het contract dat met Facebook is aangegaan.   

♦ Hoe ontstaat autersrecht? ♦ 

Auteursrecht ontstaat vanzelf door het maken van een origineel werk. Dat geldt ook als het werk nog niet helemaal af is. Ook een ‘kladje’ of een niet helemaal gelukte of zelfs afgekeurde voorstudie kan best een ‘werk’ zijn dat voor auteursrechtelijke bescherming in aanmerking komt. De bescherming ontstaat dus helemaal automatisch (en gratis).

Het is niet nodig - en bovendien niet eens mogelijk - om auteursrecht aan te vragen, of in een register te laten inschrijven. Voor anderen dan de overheid is het ook niet nodig om een werk te voorzien van woorden als ‘auteursrecht voorbehouden’. 

Om de buitenwereld te laten weten dat jij de maker van het werk bent (en daarmee dus ook de auteursrechthebbende) is het natuurlijk wel verstandig om je naam en de datum waarop je het werk gemaakt hebt bij of op het werk vermelden. 

Het is ook mogelijk een zogenaamde ‘copyright notice’ op het werk aan te brengen: de welbekende © (de c van copyright in een cirkel), gevolgd door het jaartal en de naam van de maker, bijvoorbeeld "© 2014 Alexander de Leeuw". Daarmee geef je in feite aan dat je de auteursrechthebbende bent van het werk en dat je daar ook belang aan hecht. Iemand die het werk zou willen gebruiken, bijvoorbeeld in een eigen publicatie, weet dan ook aan wie hij toestemming voor dat gebruik moet vragen. Dit kan ook in de vorm van een logo toegevoegd aan de betreffende foto's. 

♦ Is schending van autersrecht strafbaar? ♦ 

De maker van een foto behoudt altijd persoonlijkheidsrechten op zijn werk, tenzij hij daar expliciet afstand van heeft gedaan. Dat betekent onder andere dat hij bezwaar kan maken als anderen het werk verminken of aantasten, het een andere naam geven of er de naam van iemand anders (die van henzelf bijvoorbeeld) bij zetten. Autersrechtschending is wettelijk strafbaar en hiervoor kan een boete opgelegd worden.   

♦ Portretrecht ♦

Als ik als fotograaf zijnde mensen fotografeer, dan moet ik er rekening mee houden dat die mensen een  zogenaamd portretrecht kunnen hebben. Als fotograaf hebt ik wel het auteursrecht op de foto’s die ik maakt, maar ik kan deze niet zonder toestemming van de mensen die erop staan tentoonstellen of op een andere manier publiceren. Het gaat hierbij in eerste instantie om foto's die in opdracht zijn gemaakt. Maar ook als de foto’s niet in opdracht van de gefotografeerde mensen zijn gemaakt, is publiceren soms riskant. De mensen kunnen 'een redelijk belang' hebben om zich tegen publicatie te verzetten. 

Meer informatie op https://www.auteursrecht.nl/auteursrecht